Spacerując po Lanckoronie, małej, sennej i cichej miejscowości położonej w pobliżu Wadowic i Kalwarii Zebrzydowskiej, ma się wrażenie, że czas zatrzymał się tu w miejscu. To przede wszystkim zasługa unikatowego klimatu minionych wieków ...
W Lanckoronie najważniejsze są domy. Wielkie, kryte gontem dachy z głębokimi podcieniami. Malutkie okna. Szerokie i wysokie bramy, kryjące przejazdowe sienie, a przed bramami przykryte klapami wejścia do piwnic. Między domami wąskie, zacienione i pełne wilgoci, przestrzenie zwane miedzuchami.
Nikt się tu nie spieszy, a wszyscy się znają . Wieczorami wynoszą ławeczki przed domy i patrzą ...
Ulica Poselska (Kraków)
Kotor (Czarnogóra)
Klasztor Księży Kanoników Regularnych Laterańskich przy kościele Bożego Ciała na krakowskim Kazimierzu
Powyżej i poniżej : ulica Sławkowska (Kraków)
Kościółek w Istebnej niedaleko Żywca
Gotyckie (unikatowe, bo w Krakowie są tylko trzy) XV-wieczne uchylne okienko na ul. Kanoniczej 17 (Kraków)
Powyżej i poniżej : romańskie rozglifione okienka z kościoła Św. Wojciecha (Kraków)
Zamek Królewski na Wawelu (Kraków)
Powyżej i poniżej : na krakowskim Kazimierzu
Korbielów niedaleko Żywca
Chaber bławatek (Centaurea cyanus L.) - inaczej : bławat, bławatek, błękitny kwiat, chaber, jasieniec, kardy, macoszka, modrak, modrokwiat, modrzeniec, wawr, wawer, wołoszek, wasilek, bławatnik, chobr, głowacz ...
Mak polny (Papaver rhoeas L.) - inne polskie nazwy to : maczek, mak dziki, mak zajęczy, panienki, patrak, śpiochy, wilczy mak, żyr polny, żyr wilczy, krasa ...
Dzisiaj zapraszam do oglądnięcia trzech pierwszych z serii kilkunastu (zapewne) zdjęć beskidzkich pejzażyków. Kto bywa w Beskidach, wie jak tam pięknie. Kto nie zna tych gór, niech sam się czym prędzej przekona co do ich uroku. Polecam!
Zdjęcia są świeżutkie, bo majowe. Pierwsze dwa to widok na Pilsko (1557 m.n.p.m.) z pięknie położonego u jego stóp Korbielowa. Pilsko to drugi co do wysokości szczyt Beskidów. Pierwszeństwa ustępuje tylko Babiej Górze :
Poniżej widok na beskidzkie szczyty ze stokrotkami w roli głównej :
Mniszek pospolity (Taraxacum officinale L.) zwany również brodawnikiem, dmuchaczem, dmuchawcem, kniatem, mleczem, mleczajem, mniszą główką, mniszkiem lekarskim, podmuchem, podróżnikiem i ... męską stałością :
Oczywiście to nie jest cień Smoka Wawelskiego tylko ... gargulca z Kościoła Mariackiego w Krakowie! Gargulec (inaczej rzygacz lub plwacz) to ozdobny wylot rynny odprowadzającej daleko, na zewnątrz ściany, spływającą z dachu wodę. W gotyku umieszczane wysoko kamienne rzygacze przybierały często formy potwornych zwierząt z otwartymi paszczami lub pokracznych karłów ...
Powyżej i poniżej : widok na Kościół Mariacki z Kopca Krakusa
Kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum L.) zwany również kasztanem, kasztanem dzikim, gorzkim, pospolitym, tureckim i białym ...
Stan obecny ...
Poniżej : gwarantowana prognoza na najbliższą przyszłość ...
Dziś uzupełnienie poprzedniego wpisu czyli zdjęcia z ULCINJA w Czarnogórze w wersji czarno - białej. Zapraszam więc na długi spacer po tym urokliwym miasteczku i jego kamiennej starówce ...
ULCINJ jest ostatnim, wysuniętym najbardziej na południe, miasteczkiem Czarnogórkiego Primoria. Dzieje tego miasta odbiegają nieco od historii innych czarnogórskich miast. Panowali tu Rzymianie, Wenecjanie, a od XVI do XVIII wieku - Turcy. Właśnie w tym ostatnim okresie był tu jeden z najbardziej znanych ośrodków pirackich i miejce słynnych targów niewolników.
Dzieje miasta wycisnęły na nim niezatarte piętno : jest ono całkowicie orientalne ; ma siedem meczetów i plac targowy pełen zgiełku i oryginalnych pamiątek. Panuje tu specyficzna atmosfera i klimat, a trzy/czwarte społeczności stanowią Albańczycy.
MECZET PASINA (1719r.) - niepozorny, ale ciągle czynny, z jego minaretu można pięc razy dziennie usłyszec wzywającego na modlitwę muezina.
Miejscowa STARÓWKA bardzo ucierpiała, podobnie jak Kotor, podczas trzęsienia ziemii w 1979 roku, ale ciągle pięknieje. Układ stromych, kamiennych uliczek zachował się od czasów średniowiecza.
BALSICA KULA - czworoboczna wieża dobudowana w XV wieku do murów obronnych, przy których znajduje się mały placyk - dawny targ niewolników.
Powyżej i poniżej : tzw. KALIMERY czyli "podrywki" do łowienia ryb.
Za kilka dni zapraszam ponownie do ULCINJA w wersji "czarno-białej" ...
MORZE jest symbolem nieskończoności, czasu, wieczności, potęgi, otchłani, głębiny, dzikości, zniszczenia, niezmienności, tajemnicy, obfitości, niezgłębionej mądrości i prawdy, wspomnienia i zapomnienia, samotności, sumienia, niepewności, wątpienia, buntu, przygody, odkryc, powrotu do ojczyzny, wytchnienia ...
Najwspanialsze, niemające sobie równych pod względem rozmiarów i dawnej świetności ruiny zamkowe w Polsce nazywane są KRZYŻTOPÓR, bo po obu stronach bramy wjazdowej umieszczono olbrzymie płaskorzeźby krzyża i herbu Ossolińskich - topora ...
Ta przebogata siedziba magnacka prezentowała się w całej okazałości zaledwie przez kilkanaście lat. Wzniesiony według projektu Wawrzyńca Senesa w latach 1631-1644 zamek został doszczętnie zrujnowany podczas potopu szwedzkiego. Kolejnych właścicieli nie stac już było na wierne odtworzenie manierystycznej rezydencji ...
Parametry budowli odpowiadały liczbom związanym z kalendarzem : 4 baszty (kwartały), 12 sal (miesiące), 52 komnaty (tygodnie), 365 okien (dni w roku) ...
O bogactwie wyposażenia świadczą zapisy, które wspominają o szklanym stropie nad jadalnią, będącym równocześnie dnem olbrzymiego akwarium i o stajniach z marmurowymi żłobami i kryształowymi lustrami ...
Ruiny zamku Krzyżtopór do dziś imponują rozmiarami : powierzchnia obiektu wynosi 1,3 ha, długośc murów około 600 m, a kubatura budynków blisko 70 tys. m3 ...
Średniowieczna BUDWA w Czarnogórze, leżąca na niedużym, wysuniętym w morze cyplu, otoczona starymi murami ma wszystko jakby w miniaturze : śliczną maleńką katedrę z IX wieku, piękną kaplicę Św. Sawy, uroczy kościółek przyklasztorny, wąziutkie uliczki ze starymi pałacykami, dwie bramy i mury warowne, którymi można obejść miasteczko w ciągu 15 minut ...
BUDWA to najstarsze miasto na wybrzeżu Czarnogóry. Ukazuje się znienacka zarówno na drodze z Cetinje (dawnej stolicy), jak i z Tivatu. Wysunięte w stosunku do reszty nabrzeża historyczne centrum rozciąga się na małym półwyspie aż do Wyspy Św. Mikołaja. Decydujący wpływ na dzisiejszy wizerunek Starówki mieli budowniczowie z Wenecji. Po podbiciu miasta w 1442 roku wznieśli liczne kościoły, pałacyki i po prostu wprowadzili specyficzny klimat, nastrój i charakter ... Wystarczy spojrzeć!
Budwa ... Polecam!
U stóp legendarnego pasma górskiego Lovcen, na krańcu Zatoki Kotorskiej leży KOTOR, perełka wśród czarnogórskich miasteczek. Miasto otoczone grubymi murami obronnymi wspina się wzwyż urwistymi zboczami Lovcenu, przytłoczone jego potężnym masywem.
Czarne strzeliste sylwetki cyprysów dziwnie kontrastują z surową szarzyzną skał oraz jasną zielenią palm i podzwrotnikowych krzewów ...
Zabytkowa starówka Kotoru urodą ustępuje chyba tylko Dubrownikowi. W 1979 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego Unesco. Częśc zabytków zrekonstuowano po tragicznym trzęsieniu ziemi w kwietniu 1979 roku, podczas którego zostało uszkodzonych ok. 600 zabytkowych budowli. Kotorska starówka jest niezwykle urokliwa, a przy tym zawiła i łatwo się tu zgubic ...
Zapraszam więc na krótki spacer po Kotorze :
Mury obronne otaczają starówkę od strony zatoki i rzeki Skudra, wspinając się na wzgórze zamykają zabudowę miasta od trzeciej strony. Ich długośc wynosi ponad 4 km, a wysokośc dochodzi do 20 m.
Na "szlaku" murów obronnych znajduje się maleńki kościółek Gospe od Zdravlja (MB od Zdrowia) wzniesiony dla ochrony przed epidemiami.
Najcenniejszym zabytkiem Kotoru jest romańska Katedra Św. Trifuna z 1166 roku.
Poniżej : widok na starówkę z katedralnego okienka.
Na zakończenie jeszcze kilka obrazków ze starówki:
STUDNIA symbolizuje tajemnicę, pułapkę, prawdę, koronę, wielkośc, Raj, życie, wodę żywą, duszę, młodośc, mikrokosmos, pragnienie, uzdrowienie, spełnienie życzeń, miłośc, moce twórcze, błodosławieństwo, wiernośc, podświadomośc ...
Przed Zamkiem w Sandomierzu
Kazimierz Dolny - w Sanktuarium Matki Bożej Kazimierskiej
Na dziedzińcu Opactwa Benedyktynów w Tyńcu
Na Starym Mieście - Ulcinj w Czarnogórze
Przydrożne krzyże, figury i kapliczki czyli ... mieszkanie dla różnej wielkości świątków i obrazów to często zapomniane i niezauważane małe dzieła sztuki : od bardzo prostych do wirtuozowskich dziełek snycerskich i kamieniarskich.
Kapliczki stanowią jeden z najbardziej charaktetystycznych elementów wsi polskiej. Można je spotkac również w miastach i to nie tylko w naszym kraju. Stawiano je na skrzyżowaniach dróg, w miejscach objawień religijnych lub ważnych dla społeczności lokalnej wydarzeń. Ze względu na niski koszt budowy fundowane były zazwyczaj przez mniej zamożnych wiernych.
Kapliczki charakteryzują się wielkim bogactwem form, zwłaszcza te wyrzeźbione z drewna. Próbując usystematyzowac ich odmiany, można powiedziec, że wszystkie wywodzą się z pięciu podstawowych typów :
1. Wysoki krzyż drewniany, często z daszkiem przybierającym dekaracyjny kształt kapliczki.
2. Dłubana w drewnie lub zbita z deseczek skrzyneczka przeznaczona do zawieszenia, np. na drzewie :
Kapliczka w formie skrzyneczki - Tłuczań (Małopolska)
3. Słup drewniany lub kamienny albo murowany z kamienia polnego bądź cegły zamknięty czterospadowym daszkiem (tzw. kapliczka słupowa) :
Kapliczka słupowa - Tłuczań (Małopolska)
4. Rzeźba, z reguły znacznych rozmiarów, ustawiona na szczycie słupa, kolumny lub wysokiego cokołu :
Św. Jan Nepomucen, bardzo częsty motyw w kapliczkach w formie rzeźby - Tłuczań (Małopolska)
Figura MB - Kraków, ul. Długa, przed Domem Tureckim
Figura MB Łaskawej z połamanymi strzałami Gniewu Bożego - Kraków, Planty, u wylotu ul. Jagiellońskiej
Figura MB - Kraków, Nowy Kleparz
5. Kapliczka, którą zaliczyc trzeba do form drobnej architektury sakralnej, imitująca kościółek z wieżą i sygnaturką. Przed wejściem zdarza się ganeczek na kolumnach lub zdobienie fasady frontowej półkolumnami czy pilastrami :
Powyżej : Kapliczka z 1904 roku - Tłuczań (Małopolska)
Poniżej : fragment - figurka Św. Antoniego
Dokładnie nie wiadomo, kiedy zaczęto budowac kapliczki. Geneza tych obiektów kultu jest bardzo stara i niezbyt jasna, posiadająca przynajmniej kilka sugerowanych źródeł. Według jednej z wersji nazwa "kapliczka" wywodzi się od łacińskiego słowa "cappa" co oznacza "płaszcz". Prawdopodobnie chodzi tu o płaszcz Św. Marcina , biskupa Tours, który przechowywany był w specjalnej celi wewnątrz niewielkiego budynku o charakterystycznych kształtach, zwanego właśnie "kaplicą". Według innych przypuszczeń już Św. Ambroży, biskup Mediolanu z II poł. IV wieku, wspominał o kapliczkach jako o miejscach kultu. Oficjalną zgodę na odprawianie nabożeństw przy kapliczkach zatwierdził Sobór w Agda (początek VI wieku).
Odrębną kwestię stanowi hipoteza części badaczy, dopatrujących się w kapliczkach treści zupełnie niechrześcijańskich. Według nich w niektórych typach kapliczek - na przykład w typie słupowym spotykanym na Warmii - dopatrzyc sie można podobieństwa do pogańskich słupów kultowych.
Jak by nie było kapliczki były, są i będą niezwykłymi "pomnikami przydrożnymi" ...
Powyżej i poniżej : kapliczka w pniu lipy rosnącej przed kościołem Św. Jakuba w Sandomierzu


Licznik odwiedzin: 12122
"Zrobić zdjęcie to znaleźć równowagę między umysłem, okiem i sercem" Henri Cartier-Bresson (1908-2004) ... ewak10@poczta.fm